MARANDU
MARANDU
OIPOTA DIRECTORIO PARTIDARIO IKATUPYRYVÉVA
PLRA ojepytaso Alianza rehe ha oñomongeta Cordillera-pe
ALTOS (Gilberto Báez, redacción regional). oñemotenondévo acto ojapóva distrit Altos, choguykuéra Dpto.Cordillera -gua ohechauka aranduchauka ome'êvaehína PLRA, coyuntura política ojejuhuhápe ha oevalua posible solución oguahêva ñomongeta yoya jeporavo municipal-pe. Oime Milciades Duré, gobernador; Francisco Rivas, tendota Industria y Comercio; Anuncio González, tendota Junta Departamental; Ovidio Ferreira, mburuvichakue comité Altos; intendente ha dirigente PLRA-gua.
Lugo ogueraha omomboriahúvo tetãme
Presidente Fernando Lugo, ha ndaha'éi congreso, ha'e pe oguerahával Paraguái pobreza gotyo. Kóva he'i diputado oviedista José López Chávez, otakýva pe oikóva mandatario. “Oiko helicóptero-pe ha upéi yate”, he'i ko l parlamentario.
OMOAÑETE MARANDU PNUD
Oi 500.000 paraguayo ohóva lijehegui añetehápe
ASUNCION. Oficina Paraguáipe Programa de las Naciones Unidas para el Desarrollo (PNUD) omohenda ko arakõime 500.000 emigrante paraguayo legalmente registrado, kóva Argentina, Brasil, España ha Estados Unidos. Ko cifra fue ojeike ojeporúvol “Informe Nacional de Desarrollo Humano 2009. ombotuicháva interpensona Asunción-pel PNUD, rupive.
VICEMINISTRO He'I
Oñeha'ã osalva impasse Caminera ha Policia
Ohecha reunión oimehápe ministro del Interior, Rafael Filizzola, ministro de Obras Públicas, Efraín Alegre, ombopya'e haguã impasse orekóva Policía Nacional ha Policía Caminera. Péicha omoherakuã arateîme viceministro de Seguridad Interna, Carmelo Caballero.
Odenundia terrateniente brasileño-kuérape oitýgui reserva indígena
SAO PAULO. ONG Survival International, oiméva oñangareko pueblo indígena rehe, he'i denunsia terrateniente brasileño ojapóva oikóvo “pya'etereir” peteî reserva pueblo indio ha'eño oîva Paraguáipe. Kuatiañe'ê internet-pe oiméva, Survival omoañete pe área oikohápe pueblo ayoreo-totobiegosode, ha'eñoite ndaipóri ojoajúva Amazonía ndive, “ojeity pya'etereir” maquinaria pohýi ganadero brasileño-kuéra.
Paraguái ombotoveva'erã dictador jeike Merkosur-pe
Senado Brasil-gua ohecharamo'ã ko'ã árape mba'ejerúre Venezuela-pe oike haguã Mercosur-pe miembro pleno ramo, ko'ã tendota bancada-gua ohecha ra'e omoha'ãrõ haguã tratamiento peteî ára noñemoîrva. Ñane retãme, avei ofalta omonéî legislativa ko propuesta. Péicha Hugo Chávez oñe'ê guerra Colombia ndive, ohapejokóvo fondo oikéva mba'ejerúre venezolano oikéva Merkosur-pe ha'e gueteri “cláusula democrática” oipyhýva Ushuaia, ojehechaháicha Venezuela ndaha'éi tetã democrático, sino autocracia. Paraguái ikatu haguã oike Venezuela bloque orekóva miembro pleno, oñeikotevê oreko razon iporãva. Ko'ágã tetã oipyhy peteî dictador ovioláva derecho humano umi ijyvypóra ha, teko orekóva irracional ha prepotente, omohenda ko región ñorãirõ potaitépe. Oikévo Hugo Chávez ohypýita emprendimiento regional, omombeguetáva ijeheka ojoajúvo económica. Ko'ã mba'épe, ñane ret0Ò ndikatúi oñeha'ã oheka vóto postulado orekóva Mercosur.
Mba'yrumýi chatarra
Mba'yrumýi imatricula ADR 495, Línea 2 “Guaraní SRL”, Esther Villalba de Figueredo mba'éva haimete kuehe ohundi rueda ikupepégua osyryry jave ohóvo. Ko micro, opytáva Avda. Eusebio Ayala ha Choferes del Chaco tavaguasúpe, oreko neumático desgastado ha ko'ã chatarra heta oîva, umi empresario ombosyryrýva arateî ára jave ndaipóri jesareko ko'ãva rehe ha Setama ndohecháiete.
Fiscalía nopenái oporandu haguã
Fiscalía ndojepy'apýi oporandu haguã captor-kuéra joyke'ýpe
OGUEROVIA HASYHA OIKE VENEZUELA MERKOSUR-pe
Senador Grillon he'i Chavez teko oporohapejoko
Senador oficialista Alberto Grillón (PDP) he'i kuehe, condición oîhápe ko'ágã, ndikatúi oike República Bolivariana Venezuela bloque-pe.@ @ He'i oñembyaty vóto resulta imposible ha postura declaraciones Chávez ohapejoko predisposición oîva.@ @ Poder Ejecutivo oipe'a Congresol protocolo ojoajúva 13 jasyteî ára ohasáva, ombotovévo. @ @ Ko'ã Congreso Argentina ha Uruguay omonéî ha Senado Brasil omombyta tratamiento, ndorekóigui vóto.
Oîvéta jesareko gasto social rehe
Ombohetavéta control gasto social binacional rehe.
POHANOHARA ÑEËNDY'I
POHANOHARA ÑEËNDY'I
Ñe'êndy katuete ojeporúva oñeguahêvo tasyope ha oî ára avei ñahendúva, upéva rehe ko abc roguépe mbeguekatúpe jaikuaáta jahávo mba'éichapa ojekuaa ñe'êkõime. Roiporu ore ykua arandurõ pohanohára Arquimides Canese, Natalia Krivoshein ha Feliciano Acosta ñe'êryru.
ABC REMIANDU
ABC REMIANDU
Presidente Lugo oñembosarái umi mba'e oikova'ekuéiicha dictadura stronista
Omar Ocampos omombóva presidente Lugo ho'áva Instituto de Altos Estudios Estratégicos (IAEE) -herava'ekue Colegio Nacional de Guerra- oñeme'ê ramóva ichupe ikuatia'atã, oprotestágui omoañetévo mérito académico ministro de Emergencia Nacional, Camilo Soares, omoañete ÿre umi mba' oñeikotevêval reglamento alta casa de estudios-gui oipyhy haguã pe kuatia, ovale ojehecha jey haguã umi vmbarete ha pokarê ombojepokuaáva dictadura Alfredo Stroessner, ha presidente del “cambio” prometió erradicar.
TEKOMBO'E PYTYVO
TEKOMBO'E PYTYVO
Guarani Ñe'ẽ Achegety (Alfabeto Guarani)
a - ã - ch - e - ẽ - g - g̃ - h - i - ĩ - j - k - l - m - mb – n - nd - ng - nt - ñ - o - õ - p - r - rr - s - t – u - ũ - v - y - ỹ - ' (puso).
TEKO PORÄ
TEKO PORÄ
Rubén Rolandi káso
Aka'ái térã Acahay
Oĩva'ekue peteĩ indiomi ra'ãnga vaicháko, ha ohechuka ijyvápe peteĩ lado, ha "Acahay" he'i ipyti'áre, ohechaukájeko itaju (riqueza, oro) renda.
Oúva la gente, ha oho yvyty gotyo, ohechukaha gotyo ta'ãngami, ha maymávapente ombotavy.
Upéinte peteĩ árape, ou peteĩ kuimba'e, ha he'i upe ta'ãngamíme:
"Etimádo, aréma reiko ndejapu. Águi aikuaaukáta ndéve "aca hay", ha omopẽ hese peteĩ garróte. Ojeka upe ta'ãngami ha henyhẽte ipype itaju (oro, riqueza); ha upeicha rupikohína upéa upe tenda ojekuaa Aka'áipe...
...ha upépe opa.

Fuente: ABC Color
Ary 1785 have oñemoheñói jasykõi árape, Fray Luis de Bolaños omoñepyrû, ko tenda hérava'ekue San José de los Campos Limpios de Tapúa. Iiñepyrũmbýpe mestizaje español ha guaranígui ou ko téra.
Teko porã
Hetaite mba’e porã
Ojapóva pe Tupã
Ndaikatúiva jaipapa
Ha ikatu ñamomorã
Ama’ẽrõ pe yvate
Ahecha umi mbyja
Ndaikatui ñambojoja
Mba’evére umi mba’e
Hetaite mba’e ojapo
Sapy’ánte ni ñande ndajahechái
Marõ oĩmiviva ko arapýpe
Ha’epaite va’ekue ojapo
Che voi ko aimete naikumbýi pe hembiapo
Ahecharõ guare oraha chehegui vy’apavẽ
Tenonderã ko ndavy’ai hi’ante chéve che pepo
Aveve haġua aha, che pytu opaha peve
Upeinte ha’ete, Tupã voi chepytyvõva
Ku ndavy’airamoaina ha’e ou cherehe ojaitypo
Oipyhy pe che ñe’ã, ha’ete chembovaváva
Upévare ha’e tuichaiteha Tupã rembiapo
*Victor Arévalos, rembiapokue.
Normas de Convivencia
Apopyrã Teko jepokuaápe
Eñangarekóke pende rogayguáre oî haguã tesãi ha kyre'ÿ.
1. Angajoja ha ñaimeva'erã dispuesto ñaipytyvõ haguã ñande rapichápe.
2. Ñane marangatuva'erã ambue tekove ndive.
3. Ñame'ê tekoayhu ha ñamombarete pe jaguerekóva.
4. Poyhu jaguerekova'erã pe noîrîva pe ja'éva térã pe he'íva ndive.
5. Ñamoañete umi mba'e jajapova'erãva térã ja'eva'ekue.
6.Ñamomba'e pe tekove ñañomongetáva ndive.
7.Jajepokuaa ñamomaitei ñande rogaygua ha ñande rogaykereguápe.
8. Mayma yvypóra hemiandu ha hemikotevê poyhu oïva'erã hesekuéra.
9. Ñahendukuaava'erã ha ja'e hekoitépe umi mba'e ja'eséva tapichápe.
10.Ñamomba'érõ chupekuéra heta mba'e porã ikatu oguahê ñandéve.
Pegueraháke pene ñemoñarépe Centro de Salud hi'aguîvéva-pe .
Pe control médico tuichaiterei mba'ehína.
Omombia mba'asy vaiete.
ÑE'ËNGA
ÑE'ËNGA
Ñe'ênga
Karaku ha kuénta ndepoite rupi eñedeligenciava'erã.
LÉI GUASU
LÉI GUASU
Congreso de la Nación Paraguaya osanciona mbarete ko léi
Mayma yvypóra Tetã Paraguáipe oikóva oreko derecho oñemoarandúvo ohek{avo tekove porã ha kuaandy tavaygua orekóva omoherakuã haguã techapyrãmetetã paraguáii pukukue.
TEMBIASA
TEMBIASA
Mbaraka arandu mbopuhára

Luz María Bobadilla heñói Asunción-pe 1 jasypoapy 1963 hogaygua músico-kuéra, itúva Andrés Roberto Bobadilla, compositor ha intérprete violín, piano, mbaraka, acordeón ha bandoneón, Marina Lelis Medina. Pmenda Gustavo Ríos Tonina, imemby mitã’i Gustavo Adolfo.
ÑE'EPORAHAIPYRE
ÑE'EPORAHAIPYRE
Jasy Jatere
Jasy jatere: Tau ha Kerana memby irundyha. Hesa yvágaicha hovy asýva, iñakãrangue sa'yju kuarahy mimbícha. Mborayhu añetégui henyhẽ osêva asajepyte omosarambi, i mborayhu eirete. Ipópe ogueraha ka'a rakã rakã pehẽnguémi ome'ẽva ichupe mba'e ekuaaita.
Oje'e hesé rejotopáro hendive ndeguerahaha mombyry ha are guive opoí ndehegui ha re pyta ndetavyete uperire.
TEMBI'U PARAGUÁI
TEMBI'U PARAGUÁI
“Chipa guasu” ou mokõi ñe’ẽgui. Peteĩha, “chipa”, oheróva heta mbujape ojejapóva avatígui ha ojeporúva tembi’u “týra” ramo; ko ñe’ẽ guarani ojeporu oñembohéra hag̃ua tembi’u oje’úva “kojói”, kamby térã café ndive ỹrõ katu oñembosako’íva oje’u potávo oimehaichagua tembi’u ndive. Mokõiha ñe’ẽ ojeporúva oñembohéra hag̃ua katu “guasu”, Castellano-pe he’iséva “grande” ; he’ise aipórõ “chipa guasu” ha’ehahína chipa tuichavéva.

