Pundiekuéra - Consonantes

Jaikuaavévo guaranímegua taikuéra, jahecha pundiekuéra jepuru.

Ko’ãva ha’e pundiekuéra, oî mokõipa peteî:

Definición – he’iséva:

Pundie  he’ise ipúva ambue ndive, oikotevẽ ambue taipu ipu haguã. Péicha "m" hyapu ñambojoajúrõ hese umi pu’ae (ma, me, mi, mo, mu, my).

Guarani pundiekuéra réra ja’e haguã ñaikotevẽ ñambojoaju hesekuéra pu’ae "e" (che, ge, he, je, ke, le, me, mbe, ne, nde, nge, nte, ñe, pe, re, se, te, ve). Puso añoite héra tee.

Techapyrã

Ch = chokokue  M = mainumby   P = pira
G = gua’a   Mb = mbaraka   R = karai
G = guaigui   N = nambi    RR = karréta
H = havõ   Nd = manduvi   S = sapatu
J = jagua   Ng = angu’a    T = tesa
K = kamby   Nt = ohónte    V = ova
L = lembu   Ñ = ñati’û    ’ = ka’i

Ñamba’apo haguã

1. Ñamoñe’ê ko ñe’êpoty ha ñaguenohê chugui ñe’ê oguerekóva pundie jahechava’ekue.

Pytu’u

Pytu’u puku jave
mitã oje’ói katuete
ohekávo ysyry
ha yva aju asyete.

Mbo’ehao porãite
opytu’u upe jave
oha’ãrõ py’aguapýpe
mitã ojeréne katuete.
(Ohai: María Eva Mansfeld)

2. Ñamoîmba pundiekuéra ko’ã ñe’ême.

v – ng – m – j – t -

Ka …. ara
a …. uja
…. itã
…. atyta
…. î

Jaikuaave haguã:

Puso ha’e avei peteĩ pundie ahy’opy’agua. Puso jaipuruva’erã mokõi pu’ae pa’ũme año.

B, C, D, F, LL, Q, W, X, Z España ñe’ẽte achegetýpe-gua ndaipóri guaraníme, ha oĩrõ katu ndojepurúi España ñe’ẽtépe ojepuruháicha. Péicha: "b" oî "m" ykére ha oiko ichugui "mb"; "d" oî "n" ykére ha oiko ichugui "nd".

Guarani achegetýpe ndaiporivoínte b, c, f, ll, q, w, x ha z.