Terarãnguekuéra (1)

Este artículo tiene 2 años de antigüedad
Terarãnguekuéra.
Terarãnguekuéra.ABC Color

Ehechauka opa mba’e reikuaáva terarãnguete teroñe’ẽramo, terarãnguete moĩmbaha mbohasapyrévaramo ha mbohasapyre’ỹvaramo rehe.

I. Emoñe’ẽ ha egueñohẽ terarãngue.

Pe karai ome’ẽ peẽme mbujape.

Che aguereko peteĩ pumbyry popegua pyahu.

Nde sy nderekahína.

1. Terarãnguete teroñe’ẽramo2. Terarãnguete moĩmbaha mbohasapyrévaramo3. Terarãnguete moĩmbaha mbohasapyre’ỹvaramo

II. Ehai hekopete.

Terarãnguete moĩmbaha mbohasapyre’ỹvaramo - Terarãnguete teroñe’ẽramo – Terarãnguete moĩmbaha mbohasapyrévaramo.

Che
Nde
Ha’e
Ñande
Ore
Peẽ
Ha’ekuéra

Che
Nde/ne/ro
Chupe/ichupe
Ñande
Ore
Pende/pene
Chupe/ichupe

Chéve
Ndéve
Chupe/ichupe
Ñandéve
Oréve
Peẽme
Chupe/ichupe (kuéra)

III. Ehai guaraníme.

1. Yo:
Tú:
Él/ ella:
Nosotros/as (incluyente):
Nosotros/as (excluyente):
Ustedes:
Ellos/as:

2. Me, a mí:
Te, a ti:
Le, la, lo, a él, a ella:
Nos, a nosotros/as (incluyenteoral):
Nos, a nosotros/as (incluyentenasal):
Nos, a nosotros/as (excluyente):
Les, a ustedes (oral):
Les, a ustedes (nasal):
Les, las, los, a ellos, a ellas:

3. A mí, me:
A ti, te:
Le, a él, a ella:
A nosotros/as, nos (incluyente):
A nosotros/as, nos (excluyente):
A ustedes, les:
Les, a ellos, a ellas.

Ñe’e˜ndy

Terarãngue: Pronombres.

Terarãnguete: Pronombres personales.

Terarãnguete teroñe’ẽramo: Pronombres personales como sujetos.

Terarãnguete moĩmbaha mbohasapyrévaramo: Pronombres personales como complementos directos.

Terarãnguete moĩmbaha mbohasapyre’ỹvaramo: Pronombres personales como complementos indirectos.

Papyteĩ: Singular.

Papyeta: Plural.

Oĩ porãva

I.

1. Che 2. Nde. 3. Peẽme.

II.

1- Terarãnguete teroñe’ẽramo. 2- Terarãnguete moĩmbaha mbohasapyrévaramo. 3- Terarãnguete moĩmbaha mbohasapyre’ỹvaramo.

III.

1. Che
Nde
Ha’e
Ñande
Ore
Peẽ
Ha’ekuéra

2. Che
Nde/ne/ro
Chupe/ichupe.
Ñande
Ñane
Ore
Pende
Pene/po
Chupe/ichupe (kuéra)

3. Chéve
Ndéve
Chupe/ichupe
Ñandéve
Oréve
Peẽme
Chupe/ichupe (kuéra)

Fuente: GAMARRA, P. (2022). Guarani maymávape g̃uarã. Diario ABC Color.