Ko'ã mba'e ome'ë py'apy ABC Color-pe. Desgraciadamente, mbovy ha mba'eve ndojejapói ohasávo ára ñañeha' ãvo ombokyhyjéva medioambiente avei salud orekóva umi oikóva cuenca jerére.
Nda'aréi tres década rupi, peteï umi heta editorial rohaívagui, 27 de marzo 1980, troeva'ekue ko'ã mba'e: “Pe káso ñande lago Ypakaraípe, ojaho'íva irresponsablemente fábrica-kuéra, oñemohendáva criterio industrial moderno imbovýva ha orekóva respeto derecho ajeno rehe, altamente significativo.
Peteï atracción turística ndaijohaháiva, jopói tekoha ome'ëva ha miles de paraguayos mayma época-guáre, oïva en peligro por una causa casi ridícula: Fábrica henyhëva mba'e négui ha itujupáva pe tenda py'aguapy ome'ëva República-pe”.
ha rombojoaju: “Tekotevë oñeme'ë programa de control contaminación ambiental oúva pe tendágui, a nivel nacional. Umi fábrica oïva instalada ysyry rape ha oñembyatyhápe población, toñeñangareko hese jahechápa ndaipóri ñangareko hesekuéra ha toñemoañete umi mba'e oñeikotevëva aníve haguã oï contaminación. Aníve oñeme'ë pa'ü oñeinstala haguã fábrica pyahu ndohechaukáiva, iñepyrü guive, programa de purificación de residuos”.