Terarãngue – pronombres

Este artículo tiene 13 años de antigüedad
Imagen sin descripción

Jahecháta guarani ñe’ême terarãngue (pronombres) ijepuru, ha mba’éichapa oñemohenda.

Terarãngue he’ise ñe’ẽ ojepurúva téra rekovia.

Pronombre: es la palabra que se utiliza para reemplazar al nombre.

Techapyrã

Ha’e ojeroky porã.

terarãngue ñe’êtéva ñe’êteja tekoguáva

Terarãnguete oñemohenda kóicha.

* Terarãnguete teroñe’ẽramo. Pronombres personales que ofician de sujeto.

 

Techapyrã:

Che aguapy. Ñande jaguata.

Nde epurehéi. Peẽ peke.

* Terarãnguete moĩmbaha mbohasapyrévaramo - Pronombres personales que ofician de complemento directo.

Héra he’iháicha, ko’ãvagui oiko —ñe’ẽjoajukatúpe— moĩmbaha mbohasapyréva. Ojepuru avaite peteĩha ha mokõiháme, papyteĩ ha papyetápe.

Techapyrã:

 

Techapyrã

- Nde reñani hatã.

- Ha’e ogueru kamby.

- Ñande jaguata pya’e.

* Terarãnguete moĩmbaha mbohasapyre’ỹvaramo- Pronombres personales que ofician de complemento indirecto.

Ko’ãvagui oiko —ñe’ẽjoajukatúpe— moĩmbaha mbohasapyre’ỹva.

Techapyrã:


Techapyrã

- Ogueru chéve pe typycha.

- Ogueraha ndéve nde kuatiahai.

- Ojerure oréve ropurahéi haguã.

* Terarãnguete moĩmbaha opaichaguáva ramo – Pronombres personales que ofician de complemento circustancial.

a) Terarãnguete moĩmbaha opaichaguáva ramo – Pronombres personales que ofician de complemento circunstancial de lugar.


Techapyrã:

Orepype petopáta mba’e porã meme.

ã) Terarãnguete moĩmbaha opaichagua moirũguáva ramo- Pronombres personales que ofician de complemento circunstancial de compañía.


Techapyrã:

Há’e ohota orendive.

* Terarãngue techaukarã – Pronombres demostrativos: Ko’ãva heñói ñambojoapývo teroja moteĩva techaukarãre ñe’ẽpehẽtai upeigua “va” ndive.


Techapyrã:

Ha’e oipota umíva.

Péva ijyva puku, ha amóva hete michî.

Ko’ãva oguata mombyry

2- Terarãngue mba’éva – Pronombres posesivos: Oiko ñambojoapývo teroja moteĩva mba’évare, ñe’ẽpehẽtai upeigua “mba’e”.


Techapyrã:

- Pe kygua chemba’e.

- Ko’ã kavaju imba’ekuéra

- Jaguerohorýke ñanemba’éva

3- Terarãngue kuaa’ÿva – Pronombres indefinidos: Ko’ãva avei heñói ñambojoapývo teroja moteĩva kuaa’ỹvare ñe’ẽpehẽtai upeigua “va”.

Maymáva

Oimeraẽva

Techapyã:

Maymáva peimêva pejepopete.

4- Terarãngue porandúva – Pronombres interrogativos: Ha’e umi ohóva tekove térã mba’ére ojekuaa’ÿva ha oñeporanduvarãngue.

Ava

Mboypa

Máva

Mboy

Techapyrã

- Ava ogueru ko mbarakaja?

- Mávapa outa ko’êrõ.