Lea más: Terarãngue
Emoñe’ẽ.
- Che réra Arami. Che peteĩ mitãkuña añemoarandúva. Ára ha ára aha mbo’ehaópe ha ahayhu che mbo’ehárape.
- Nde reime che irũnguéra apytépe. Nde rehai ne rembiapo ha reñemoarandu porã.
- Ha’e (kuimba’e) oho mbo’ehaópe avei. Ha’e ohendu porã mbo’ehárape ha ojapo hembiapo.
- Ha’e (kuña) ogueru aranduka ha omoñe’ẽ heta mba’e pyharekue.
- Ñande jaiko porã oñondive ha ñande jajapo tembiapo atyhápe.
- Ore romba’apo kyre’ỹme ha roipytyvõ ore irũnguérape.
- Peẽ pembohovái porã pe mbo’ehára porandu ha peñemoarandu meme.
- Ha’ekuéra oho oñondive mbo’ehaópe ha ovy’a oñondive.
Tembiaporã
I. Embohovái ko’ã porandu.
1. Mávapa Arami.
2. Mba’épa ojapo ha’e mbo’ehaópe.
3. Mba’éichapa oñembohovái pe mbo’ehára porandu.
4. Mba’épa ojapo ha’ekuéra.
II. Eiporavo pe mbohovái hekopetéva.
Che:
1. ha’e peteĩ mbo’ehára.
2. ha’e peteĩ mitãkuña oñemoarandúva.
3. aha kokuépe.
Nde:
1. reñeno.
2. rehai nde rembiapo.
3. rekaru.
Ha’e (kuimba’e):
1. oho mbo’ehaópe.
2. ohai.
3. oho ogapýpe.
Ñande:
1. jajapo tembiapo atyhápe.
2. jaguata.
3. jaha ñande rógape.
Peẽ:
1. pembohovái porã mbo’ehára porandu.
2. peke voi.
3. peñani mbo’ehaópe.
III. Embopapapy hekopete.
1. Che (_____) pehai
2. Nde (_____) oho
3. Ha’e (_____) agueru
4. Ñande (_____) rejapo
5. Peẽ (_____) ñambohovái
IV. Ehai hekopete terarãngue: Che, Nde, Ha’e, Ñande, Peẽ.
1) ______________ ogueru aranduka.
2) ______________ rehai nde rembiapo.
3) ______________ aha mbo’ehaópe.
4) ______________ pembohovái mbo’ehárape.
5) ______________ jajapo tembiapo.
V. Emoĩmba. Eiporu: jajapo, rehai, pembohovái, aha, ogueru.
1. Che → ______________ mbo’ehaópe.
2. Nde → ______________ nde rembiapo.
3. Ha’e → ______________ aranduka.
4. Ñande → ______________ tembiapo.
5. Peẽ → ______________ porã.
VI. Emohenda porã ko’ã ñe’ẽjoaju ha ehai hekopete.
1) mbo’ehaógui / nde / reju
2) rembiapo / che / ahai / che
3) ha’ekuéra / haiha / oraha / hógape
4) ñande / mba’e / jajapo / heta / kuaa
5) peẽ / mbo’ehára / porandu / pembohovái
VII. Emoambue umi terarãngue.
Techapyrã
Che aha mbo’ehaópe → Ñande jaha mbo’ehaópe.
1) Nde rehai nde rembiapo → Ha’e
2) Ha’e ogueru aranduka → Ore
3) Ñande jajapo tembiapo → Peẽ
VIII. Ehai peteĩ moñe’ẽrã mbykymi reiporúvo ko’ã terarãngue:
che, nde, ha’e, ñande, ore, peẽ, ha’ekuéra.