El adverbio en guaraní

Ñe’eteja / Ñe’eteykéva
Ñe’eteja / Ñe’eteykévaArchivo, ABC Color

Ñe’eteja / Ñe’eteykéva

Agregá ABC a Google como fuente preferida en tus búsquedas.

He’iséva. Ñe’ẽ omoambuekuaáva ñe’ẽtévape, teraykeguápe (teroja) térã ambue ñe’ẽtejápe.

Definición. Es la palabra que sirve para modificar a un verbo, a un adjetivo o a otro adverbio.

Tembiecharã - Ejemplos

Oguata porã. Camina bien.

Oho mombyry. Se va lejos.

Oúta ko’ẽrõ. Vendrá mañana.

Ñe’ẽteja ñemohenda. Clasificación de los adverbios

1. Ñe’ẽteja tekogua. Ñe’ẽ ohechaukáva mba’éichapa oiko ñe’ẽtéva. Ñe’ẽjoajukatúpe oiko moĩmbaha tekogua opaichaguávaramo.

Adverbios de modo. Palabras que indican cómo se realiza la acción. En la oración ofician de complemento circunstancial de modo.

Tembiecharã - Ejemplos

Porã: bien. Vai: mal. U/péicha: de ese modo. Asy: muy, demasiado. Pya’e: rápido. Mbegue: despacio. Amóicha: de aquel modo. Kóicha: de este modo. Mbyky: corto. Puku: largo. Péicha: así.

2. Ñe’ẽteja tendagua. Ohechauka moõitépa ojehu ñe’ẽtéva omoandúva. Ñe’ẽjoajukatúpe oiko moĩmbaha tendagua opaichaguáramo.

Adverbios de lugar. Son aquellas palabras que indican el lugar donde se realiza la acción. En la oración ofician de complemento circunstancial de lugar.

Tembiecharã - Ejemplos

Ko’ápe (ápe): aquí. Upépe (pépe)/Amo: allá, allí. Yvate: arriba. Yguýpe: abajo. Yvýpe: en el suelo.

Okápe: afuera. Hyepýpe: adentro. Mombyry: lejos. Ag̃ui: cerca. Pýpe: dentro de.

Ñe’eteja / Ñe’eteykéva
Ñe’eteja / Ñe’eteykéva

3. Ñe’ẽteja araygua. Ko’ãva katu oñanduka araka’etépa ojehu ñe’ẽtéva omoandúva. Ñe’ẽjoajukatúpe oiko ichuguikuéra moĩmbaha opaichagua arayguáva.

Adverbios de tiempo. Son aquellas palabras que dan idea de tiempo de la acción verbal. En la oración ofician de complemento circunstancial de tiempo.

Tembiecharã - Ejemplos

Voi: temprano. Mboyve: antes (de). Ko’ág̃a (ág̃a): ahora. Ag̃aite: enseguida. Ag̃ave: más tarde. Upéi: después. Rire: luego. Araka’eve: nunca. Ko’ẽrõ: mañana.

Ramo: recién. Sapy’a: de repente. Gueteri: aún, todavía. Kuehe: ayer. Márõ: nunca, jamás. Aje’i: hace un rato.

Ñe’eteja / Ñe’eteykéva
Ñe’eteja / Ñe’eteykéva

Fuente: - Guarani Ñe’ẽ Rerekuapavẽ (GÑR). (2018). Academia de la Lengua Guaraní. (ALG). Guarani Ñe’ẽtekuaa. Asunción, Paraguay.