ABC
17 de noviembre de 2026
Madrugada ABC
ABC TV de 00:00:00 a 04:59:00
Ver ABC TV
Madrugada ABC
ABC Cardinal AM de 00:00 a 04:59
Escuchar ABC AM
Solo Música
ABC FM 00:00 a 05:59
Escuchar ABC FM
Madrugada ABC
ABC TV de 00:00:00 a 04:59:00
Ver ABC TV
27º
Ahora
ver más
27º
Ahora
HOY
Min
24º
Máx
35º
undefined 2026-11-17
Min
24º
Máx
37º
undefined 2026-11-18
Min
21º
Máx
39º
undefined 2026-11-19
Min
20º
Máx
31º
undefined 2026-11-20
Min
22º
Máx
33º
undefined 2026-11-21
Min
21º
Máx
29º
Cotizaciones del día
DOLAR
Compra
6.110
Venta
6.390
PESO
Compra
1
Venta
10
REAL
Compra
1.010
Venta
1.230
EURO
Compra
6.100
Venta
7.150

La conjunción en guaraní

Ñe’ejoajuha
Ñe’ejoajuhaArchivo, ABC Color

Ñe’ẽ joajuha

Agregá ABC a Google como fuente preferida en tus búsquedas.

Ñe’ẽ iñambue’ỹva ojeporúva oñembojoaju hag̃ua mokõi térã hetave ñe’ẽ térã ñe’ẽjoaju. Ñe’ẽjoajukatúpe oiko ichugui mbojoajuhára.

Es una palabra invariable que relaciona entre sí vocablos, proposiciones y oraciones. En la oración, es considerada un conector o relacionante.

Ñe’ẽjojoajuha ñemohenda. Clasificación de las conjunciones

1. Ñe’ẽjoajuhaite. Oiporu “ha” térã “ha’e” omoñondive hag̃ua mokõi ñe’ẽ térã ñe’ẽjoaju. Omyengovia “y” térã “e”, castellano-pegua.

Conjunciones copulativas. Se usan los conectores «ha» o «ha’e» para unir palabras u oraciones. Equivalen al «y» o «e», del castellano.

Tembiecharã – Ejemplos

- Arami ha Sele oipirakutu. Cielito y Celestino pescan.

- Che túva imarangatu ha ikatupyry. Mi padre es sabio e inteligente.

- Che membykuña okarupa ha ojohéi tembiporu. Mi hija termina de comer y lava los cubiertos.

2. Ñe’ẽjoajuha oiporavóva. Umi ojeipurúva mokõi ñe’ẽ pa’ũme, ojeporavo hag̃ua peteĩva. Guaraníme oĩ “térã”, “ỹrõ” ha “ỹramo”, omyengoviáva “o” térã “u” castellano-pe.

Conjunciones disyuntivas. Expresan alternativas. En guaraní son «térã», «ỹrõ», o «ỹramo» que equivalen al «o» o «u» del castellano.

Ñe’ejoajuha
Ñe’ejoajuha

Tembiecharã – Ejemplos

- Rejoguátapa pakova ỹrõ narã. ¿Vas a comprar bananas o naranjas?

- Ndaikuaái umívapa kavara térã ovecha. No sé si esas son cabras u ovejas.

- Re’útapa pira térã ryguasu. ¿Vas a comer pescado o pollo?

3. Ñe’ẽjoajuha mba’ereguáva. Umi ojepurúva oñemombe’u mba’érepa oiko oikóva. Umíva hína: “ajeve”, “upévare” ha “upeháre”.

Conjunciones causales. Expresan razón o motivo. Son: «ajeve», «upévare» y «upeháre».

Ñe’ejoajuha
Ñe’ejoajuha

Tembiecharã - Ejemplos

- Ajeve nderejúiti, oky hína. Con razón no viniste todavía, está lloviendo.

- Ndekarueterei, ajeve ndekyra. Eres muy comilón, por eso estás gordo.

- Che membykuimba’e omba’apo heta, upeháre oreko pirapire. Mi hijo trabajo mucho, por eso tiene dinero.

4. Ñe’ẽjoajuha ombojovakéva. Ko’ãva ojeporu oñembohovake hag̃ua mokõi temimo’ã. Ñepyrũrã omoneĩ ha hapykuérinte ombotove; térã ambueháicha, ñepyrũrãme ombotove ha hapykuerimínte omoneĩ. Ikatu: “upéicharõ jepe” “jepéramo” ha “jepémo”.

Conjunciones adversativas. Se usan para contrastar dos ideas. En el inicio afirma y al final niega, también pueden al iniciar negar y al final afirmar. Pueden ser: «upéicharõ jepe», «jepéramo» y «jepémo». Equivalen al «sin embargo», «a pesar de eso», «aunque», «pero».

Ñe’ejoajuha
Ñe’ejoajuha

Tembiecharã - Ejemplos

- He’ikuri outaha, jepéramo, hesarái. Dijo que vendría, sin embargo, se olvidó.

- Jepémo oguata, noñaníri. Aunque camina, no corre.

- Che sy oñeno, upéicharõ jepe, ndokéi. Mi madre se acostó, sin embargo, no durmió.

Fuente: - Guarani Ñe’ẽ Rerekuapavẽ (GÑR). (2018). Academia de la Lengua Guaraní. (ALG). Guarani Ñe’ẽtekuaa. Asunción, Paraguay.

Lo
más leído
del día

01
02
03
04
05

Te puede interesar